The use of AI is becoming increasingly popular in the workplace. The aim of the European AI Act, which has been in force since August 1, 2024, is to ensure the safe and reliable use of AI systems. Based on this Act, the so-called AI literacy obligation will apply as from February 2, 2025. The AI Act is directly applicable in the Netherlands, but its provisions will come into force in different phases. This will give organizations and governments sufficient time to make adjustments.
Purpose of AI literacy
The AI Act stipulates that organizations that use or offer AI must ensure that their staff has sufficient knowledge to work with AI systems in a proper and responsible manner. In doing so, they must take into account how much experience or training someone has, in what situation AI is used, and for whom it is intended.
Organizations must therefore ensure that employees have sufficient knowledge, the right skills and the necessary responsibility to use AI systems in a responsible manner. This obligation applies not only to technical knowledge, but also to understanding the ethical, social and practical aspects of AI.
Failure to comply with this obligation may, among other things, result in legal liability, reputational damage, loss of trust or poor decision-making as a result of blind faith in AI systems. Furthermore, the dissemination of misleading or inaccurate information may indirectly lead to a fine.
Action plan
The Dutch Data Protection Authority launched an action plan called "Getting started with AI literacy". This action plan offers organizations tools to strategically address AI literacy and helps organizations systematically build AI literacy. The plan consists of four steps that are repeated: first, the needs and risks are identified, then clear goals are set, the actions are carried out (such as training and policy development) and the results are evaluated. According to the action plan, important preconditions are: administrative anchoring, budget, clear responsibilities and periodic monitoring. Through repetition and adjustment, the plan remains current and effective. It focuses on awareness, transparency and responsible AI use within all layers of the organization.
AI training voor werknemers wettelijk verplicht
Het gebruik van Artificial Intelligence (AI) wordt steeds populairder op de werkvloer. Het doel van de Europese AI-Verordening die sinds 1 augustus 2024 van kracht is, is zorgen voor veilig en betrouwbaar gebruik van AI-systemen. Op basis van die Verordening geldt vanaf 2 februari 2025 de zogenaamde AI-geletterdheidverplichting. De AI-verordening is in Nederland direct van toepassing, maar de bepalingen treden in verschillende fases in werking. Hierdoor krijgen organisaties en overheden voldoende tijd om aanpassingen te maken.
Doel van AI-geletterdheid
De Verordening bepaalt dat organisaties die AI gebruiken of aanbieden, ervoor moeten zorgen dat hun personeel genoeg kennis heeft om op een goede en verantwoorde manier met AI-systemen te werken. Daarbij moet rekening worden gehouden met hoeveel ervaring of opleiding iemand heeft, in welke situatie AI wordt gebruikt en voor wie het bedoeld is.
Organisaties moeten er dus zorg voor dragen dat werknemers beschikken over voldoende kennis, de juiste vaardigheden en de nodige verantwoordelijkheid om AI-systemen op een verantwoorde manier in te zetten. Deze verplichting ziet niet enkel op technische kennis, maar ook inzicht in ethische, sociale en praktische aspecten van AI.
Indien niet wordt voldaan aan deze verplichting, kan dat onder andere leiden tot juridische aansprakelijkheid, reputatieschade, vertrouwensverlies of slechte besluitvorming als gevolg van blind vertrouwen in AI-systemen. Bovendien kan het verspreiden van misleidende of onjuiste informatie indirect leiden tot een boete.
Plan van aanpak
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft een actieplan genaamd ‘Aan de slag met AI-geletterdheid’. Dit actieplan biedt organisaties handvatten om de AI-geletterdheid strategisch aan te pakken en helpt organisaties systematisch AI-geletterdheid op te bouwen. Het plan bestaat uit vier stappen die herhaaldelijk worden doorlopen: eerst wordt gekeken wat er nodig is en waar de risico’s zitten, daarna worden duidelijke doelen opgesteld, worden de acties uitgevoerd (zoals trainingen en het opstellen van beleid) en dient bekeken te worden wat het heeft opgeleverd. Belangrijke randvoorwaarden zijn volgens het actieplan: bestuurlijke verankering, budget, duidelijke verantwoordelijkheden en periodieke monitoring. Door herhaling en bijsturing blijft het plan actueel en effectief. Het richt zich op bewustwording, transparantie en verantwoord AI-gebruik binnen alle lagen van de organisatie.
